Zoekt u informatie over dieptrekken en twijfelt u tussen metaal en kunststof? Dan is het goed om te weten dat u twee fundamenteel verschillende processen vergelijkt. De term “dieptrekken” wordt in de Nederlandse industrie voor beide gebruikt, maar de techniek, de machines, de gereedschappen en de resultaten hebben weinig met elkaar gemeen. Dit artikel legt het verschil uit en helpt u bepalen welk materiaal past bij uw toepassing.
De verwarring begint bij de naam. In de metaalindustrie is dieptrekken al decennialang een vaste term voor het plastisch vervormen van een metaalplaat tot een naadloze, holle vorm, via mechanische kracht en hoge druk. In de kunststofwereld is dezelfde term in gebruik geraakt voor thermovormen of vacuümvormen: een proces waarbij een kunststofplaat eerst wordt verwarmd totdat het materiaal vervormbaar is, en daarna via onderdruk of persdruk over een mal wordt getrokken.
De twee processen delen een matrijsgedachte. Daarmee houdt de gelijkenis op.
Bij dieptrekken van metaal blijft het materiaal koud. Het metaal vervormt plastisch onder mechanische kracht. Bij dieptrekken van kunststof is warmte de voorwaarde voor vervorming: zonder verhitting vervormt het materiaal niet zonder te scheuren. Dat verschil in verwerkingstemperatuur bepaalt alles: de machines, het gereedschap, de maatnauwkeurigheid en de eigenschappen van het eindproduct.
Wilt u meer weten over het dieptrekproces bij metaal? Lees dan onze uitleg op de hubpagina dieptrekken of de pagina over het dieptrekproces stap voor stap.
Bij metaaldieptrekken wordt een vlakke metaalplaat, de zogeheten blenk, op een matrijs geplaatst. Een stempel perst het materiaal met hoge kracht in of over de matrijs. Het metaal vervormt plastisch: het vloeit in de gewenste vorm zonder te scheuren, mits de materiaaleigenschappen en procesparameters correct zijn afgestemd.
Het resultaat is een naadloze, gesloten holle vorm, zoals een behuizing, een kap, een bakje of een cilinder. Het materiaal behoudt zijn mechanische eigenschappen grotendeels: sterkte, stijfheid en corrosiebestendigheid blijven behouden. Gangbare materialen zijn staal, RVS, aluminium en koper.
Het gereedschap dat hierbij hoort, een matrijzenset, is robuust en duur in aanschaf. De investeringsdrempel is hoger dan bij kunststofdieptrekken. Maar bij grotere series daalt de stuksprijs sterk, en het eindproduct heeft de mechanische eigenschappen van metaal die u bij veel technische toepassingen niet kunt missen.
Bij kunststofdieptrekken, ook wel thermovormen of vacuümvormen genoemd, begint het proces met het opwarmen van een kunststofplaat tot de thermische vervormingstemperatuur. Afhankelijk van het materiaal ligt die tussen de 130 en 200 graden Celsius. Daarna wordt de vervormde plaat via onderdruk (vacuüm) of overdruk over of in een mal getrokken.
Na afkoeling behoudt de kunststof de nieuwe vorm. Gangbare materialen zijn ABS, PP, PET en PETG. De wanden zijn dunner en de mechanische belastbaarheid lager dan bij metaal. Het gereedschap is relatief eenvoudig en goedkoop, wat dit proces aantrekkelijk maakt voor kleinere series en verpakkingstoepassingen.
De term “dieptrekken” voor dit proces is in de kunststofwereld ingeburgerd geraakt via de metaalindustrie, maar technisch gezien gaat het om thermovormen. Wie bij een metaalbewerker informeert naar “dieptrekken van kunststof”, vraagt in feite om een ander proces bij een andere leverancier.
| Kenmerk | Dieptrekken metaal | Dieptrekken kunststof (thermovormen) |
| Proces | Plastische vervorming onder mechanische kracht | Thermische vervorming via warmte en vacuüm/druk |
| Temperatuur | Kamertemperatuur (koud proces) | 130 tot 200 °C (warm proces) |
| Materialen | Staal, RVS, aluminium, koper | ABS, PP, PET, PETG en andere thermoplasten |
| Gereedschap | Zware matrijzenset, hoge investeringskosten | Lichtere mallen, lagere gereedschapskosten |
| Seriegroottes | Economisch bij middelgrote tot grote series | Al rendabel bij kleine tot middelgrote series |
| Mechanische sterkte | Hoog, materiaalsterkte van metaal behouden | Lager, afhankelijk van kunststofsoort |
| Wanddikte | Relatief constant, geringe variatie | Ongelijkmatiger, dunner bij sterke rek |
| Naadloosheid | Ja, volledig naadloos | Ja, mits correcte matontwikkeling |
| Typische toepassingen | Technische behuizingen, automotive, apparatenbouw | Verpakkingen, displays, interieuronderdelen |
| Nabewerking | Soms trimmen, kalibreren | Altijd trimmen van overtollig materiaal |
De materiaalkeuze volgt logisch uit de eisen die het product stelt. Een scherpe afbakening helpt daarbij.
Kies voor dieptrekken van metaal wanneer:
Typische voorbeelden: behuizingen voor elektromotoren, drukvaten, automotive componenten, medische instrumenten en industriële apparatuur.
Kies voor dieptrekken van kunststof (thermovormen) wanneer:
Typische voorbeelden: voedselverpakkingen, beschermende hoezen, sanitaire toepassingen en cosmetische producten.
Er zijn toepassingen waar de keuze minder vanzelfsprekend is. Een kunststof behuizing weegt minder en kost minder in gereedschap, maar haalt niet de sterkte of warmtebestendigheid van een metalen alternatief. In dat geval loont het om de eisen op papier te zetten voor het gesprek met een leverancier begint.
Befo is gespecialiseerd in dieptrekken van metaal. Wij verwerken staal, RVS, aluminium en koper tot naadloze, hoogwaardige metalen onderdelen voor technische toepassingen in onder andere de machinebouw, de apparatenbouw en de automotive. Wij bouwen onze gereedschappen in-house en hebben meer dan 50 jaar ervaring in het dieptrekproces.
Thermovormen en kunststofverwerking behoren niet tot ons aanbod. Als uw toepassing geschikt is voor metaal en u zoekt een technische partner voor seriematige productie, dan denken wij graag met u mee. Wilt u weten of dieptrekken van metaal de juiste keuze is voor uw onderdeel? Neem contact op met onze engineers voor een vrijblijvend technisch advies.
Befo staat voor kwaliteit en 100% klant tevredenheid. Zoek jij een betrouwbare partner die de metaalproductie tot in de puntjes verzorgt? Neem dan contact op.
